Sowa, fakty i mity, symbolika sowy w kulturach świata

Sowa, fakty i mity

Człowiek od wieków marzył, by wzbić się w powietrze. To pragnienie powodowało ogromne zainteresowanie wszystkim, co lata. Spośród ptaków był jeden, który wzbudzał tylko negatywne odczucia. Była to sowa.

Doskonały wzrok, dzięki któremu mogła wieść życie nocne, i świetny słuch przydały sowom określenie „wszechwiedzących”. A skoro wiedziały wszystko, to zakładano, że mogą też znać przyszłość.

Sowa w starożytnych kulturach

Najczęściej była uważana za symbol śmierci i świata zmarłych. W Egipcie sądzono, że sowy są wysłannikami boga Ra i zapowiadają zgon. Ptak ten kojarzył się Egipcjanom z nocą, zimnem i biernością.

Na Bliskim Wschodzie ludzie byli przekonani, że sowa niszczy to, co dobre i szczęśliwe. Gdy pojawiła się przed wyruszeniem na wojnę, należało oczekiwać krwawej bitwy, w której miało zginąć wielu żołnierzy. Wierzono, że w sowach zamknięte są dusze niepomszczonych zmarłych. Kwiląca sowa na cmentarzu oznaczała, że zmarły oczekuje zemsty, a kiedy umilkła, był to znak, że człowiek zaznał spokoju.

Sowa w kulturze polskiej i azjatyckiej

W naszej kulturze również przewija się ten motyw. Adam Mickiewicz wykorzystał go w 2 części „Dziadów”, gdzie sową była dusza kobiety, która zmarła, bo bogaty pan odmówił jej pomocy.

Natomiast w Chinach ptaki te kojarzono z bogiem burzy, a w Japonii sprowadzały głód i zarazę. W obu tych państwach stawiano figurki sów, które miały chronić przed chorobami i niedostatkiem.

Dawni mieszkańcy obecnych Niemiec wierzyli, że jaja złożone w gospodarstwie zwiastują śmierć jego mieszkańców. Opowiadano, że sowy porywają nocą dzieci i zsyłają na nie choroby.

Głos sowy jako zła wróżba

Nie trzeba było sowy zobaczyć, żeby się przerazić, wystarczyło ją usłyszeć. Sam dźwięk przyprawiał o gęsią skórkę. Pohukiwania i krzyki nie były miłe dla ucha, dlatego nic dziwnego, że stały się złą wróżbą. Sądzono, że to głosy zza grobu, upominające się o nową duszę. Sowa, która osiedliła się na wieży kościoła i wydawała straszne dźwięki, niejednego proboszcza przyprawiła o zawał serca na myśl, że budynek opętały złe siły.

Natomiast w Indiach z ilości pohukiwań wysnuwano wróżby. Najbardziej bano się jednego krzyku, który zwiastował śmierć, a najbardziej pomyślnych było 9, przepowiednia szczęścia.

Sowa jako symbol mądrości

Grecy należeli do nielicznych, którzy nie bali się sów. Przekonanie o ich inteligencji sprawiło, że wybrano te ptaki na patrona Ateny, bogini mądrości.

Przekonanie, że sowy zwiastują śmierć, przyczyniło się do ich masowego zabijania. Wierzono, że martwy ptak zapewnia ochronę, odstrasza upiory, chroni przed śmiercią i piorunami. Między innymi z tego powodu sowy są dziś zagrożone.

Najsłynniejsza sowa świata

Gdyby spytać kogoś o najsłynniejszą sowę na świecie, co by odpowiedział? Prawdopodobnie „Hedwiga”. Główna sowia bohaterka serii o Harrym Potterze, bez której nasz sławny czarodziej nie byłby w stanie wysłać żadnego listu! Była to sowa śnieżna, co ciekawe w takim umaszczeniu występują tylko samce, co oznacza, że tak naprawdę był to Hedwig!