
Przechadzając się po naszym Tatrzańskim Parku Edukacyjnym lub po reglowym lesie na wiosnę, możecie nierzadko usłyszeć charakterystyczny stukot. To oczywiście dzięcioł.
W Tatrach występuje siedem gatunków tego ptaka, jednak wokół naszego Parku można najczęściej spotkać dwa gatunki, które żerują na świerkach, dzięcioła trójpalczastego i dzięcioła dużego.
Ten pierwszy różni się od pozostałych ilością palców, jak wynika z nazwy, ma trzy zamiast czterech, oraz nie ma charakterystycznego czerwonego elementu upierzenia. Upodobał on sobie świerki i to głównie na nich żeruje. Wykorzystuje on jednak drzewa już usychające lub zupełnie umarłe.
Główny, ale nie jedyny składnik jego diety stanowią korniki i ich larwy. Rocznie dzięcioł trójpalczasty zjada ponad pół miliona korników! Szczególnie wiosną i wczesnym latem kusi się jednak i na larwy innych chrząszczy również żyjących pod korą.
Dzięcioł trójpalczasty gnieździ się w dziuplach zazwyczaj wydrążonych w martwych świerkach. Pokazuje to, że pozostawianie martwych drzew w lesie jest ważne dla równowagi ekologicznej.
Dzięcioł duży wcale nie jest największym tatrzańskim dzięciołem. Ten ptak również żywi się kornikami, ale żeruje na drzewach żywych, a więc jego działalność faktycznie może przyczynić się w sposób naturalny do ograniczenia liczby tych owadów. Jest bardzo głośny i w sezonie godowym stuka nie tylko w drzewa, ale również w budynki, anteny itp.
Dzięcioły to ptaki wyjątkowe, tworzą dziuple dla siebie, ale w efekcie tworzą leśne schronienia dla całej plejady leśnych dziuplaków wtórnych, m.in. sów, sikorek, ale i ssaków, m.in. wiewiórek.
Jak to możliwe, że dzięcioły kują w twardym drewnie i nie boli je głowa? Za tym stoi specjalna budowa dzioba, głowy i czaszki. Dziób dzięcioła jest asymetryczny, jego dłuższa część szczękowa przenosi siłę uderzenia na bardzo silne mięśnie głowy. Dodatkowo czaszka i jej kości mają specyficzną budowę zapewniającą bufor dla silnych uderzeń.
Jeśli usłyszycie stukot ponad Waszymi głowami, to szukajcie dzięcioła. Obserwacja jego pracy jest naprawdę fascynująca!